Μια από τις παραδόσεις και θρύλους των Χριστουγέννων είναι και οι καλικάντζαροι η τα καλικαντζαράκια, τα οποία παίζουν σπουδαίο ρόλο και επηρεάζουν σημαντικά τις συνήθειες και τα έθιμα αυτών των ημερών.

Η ονομασία τους προέρχεται από το επίθετο «καλός» και από το «κάνθαρος». Σύμφωνα με την παράδοση, οι καλικάντζαροι είναι τριχωτοί με μορφή τράγου.

Από την παραμονή των Χριστουγέννων οι Καρυώτες άναβαν ένα μεγάλο κούτσουρο που η φωτιά του θα πρέπει να καίει συνεχεία μέχρι τα Φώτα για να προστατεύει την οικογένεια από τους καλικάντζαρους.

Οι κάτοικοι του χωριού πίστευαν ότι στα έγκατα της Γης υπάρχει ένας τεράστιος ξύλινος στύλος που κρατά στη θέση της τη Γη. Οι καλικάντζαροι κρατούν ένα τεράστιο πριόνι κι αγωνίζονται να κόψουν μ’αυτό το στυλό της Γης. Ο στύλος όμως είναι πολύ χόντρος και γι’αυτό χρειάζεται μεγάλη και πολύχρονη προσπάθεια για να το καταφέρουν. Εάν οι καλικάντζαροι σταματήσουν το κόψιμο του κορμού, ο κορμός ξανακολλά και πρέπει να αρχίσουν το κόψιμο από την αρχή.

Σίγουρα κάποια μέρα θα το κατάφερναν εάν δεν είχαν τη συνήθεια να ανεβαίνουν πάνω στη Γη την παραμονή των Χριστουγέννων, για να πειράξουν τους ανθρώπους. Οι παραμονή τους στη Γη διαρκεί δώδεκα μέρες και έπειτα ξαναγυρίζουν στα Τάρταρα.

Την παραμονή των Χριστουγέννων χιλιάδες καλικάντζαροι ξεκινούν για το μεγάλο ταξίδι τους πάνω στη Γη.

Οι καλικάντζαροι έχουν την ιδιότητα και μπορούν και ξετρυπώνουν στην επιφάνεια ακόμα και από τις ποιο μικροσκοπικές τρύπες της Γης. Φοβούνται πολύ το φως και γι’αυτό τη μέρα κρύβονται και βγαίνουν από τις κρυψώνες τους τη νύχτα, για να πειράζουν τους ανθρώπους. Τους αρέσει πολύ να παίζουν με το λαδί και να λερώνουν τα φαγητά με τις βρώμιες τους. Αναστατώνουν τόσο πολύ το σπίτι που προκαλούν υστερία στις νοικοκυρές.

Οι Καρυώτες απομάκρυναν τους καλικάντζαρους από τα σπίτια τους κρεμώντας πίσω από την πόρτα ένα τομάρι (δέρμα) γουρουνιού η καίγοντας αλάτι στη φωτιά.

Οι καλικάντζαροι εξαφανίζονται από τη Γη με τον αγιασμό των νερών τα Φώτα.